Αντρέας Πολυκάρπου

Τι σημαίνει ο όρος ανάδοχη οικογένεια και ποια αναθέτονται σε ανάδοχους- Ποια η διαδικασία έγκρισης- Ποια κριτήρια πρέπει να πληρούνται- Πως βοηθά το κράτος τους ανάδοχους οικονομικά και πως μπορούν να γίνουν ανάδοχοι όσοι το επιθυμούν

Του Αντρέα Πολυκάρπου

Το ζήτημα της αναδοχής παιδιών είναι ένα πολύ σοβαρό θέμα που αφορά τόσα στα παιδιά όσο και αυτούς που επιθυμούν να γίνουν ανάδοχοι γονείς αναλαμβάνοντας τη φροντίδα και την προστασία ενός παιδιού.

Η ιστοσελίδα Onlycy επικοινώνησε με τις Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας και τη Προϊστάμενη του Τομέα Οικογένειας και Παιδιού κα. Χαρά Ταπανίδου αναφορικά με το θέμα της αναδοχής των παιδιών και των ανάδοχων γονιών.

Τι εννοούμε όταν αναφερόμαστε στην αναδοχή;


Η αναδοχή παιδιών είναι ένας κοινωνικός θεσµός προστασίας παιδιών ηλικίας
0 – 18 χρόνων, που εφαρµόστηκε συστηµατικά στην Κύπρο το 1956, όταν ψηφίστηκε ο Περί Παίδων Νόµος, Κεφ. 352. Ο Περί Παίδων Νόµος δίδει το δικαίωµα στο ∆ιευθυντή Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευηµερίας να αναλαµβάνει τη νοµική φροντίδα παιδιών που έχουν ανάγκη φροντίδας και προστασίας, είτε µε τη συγκατάθεση των γονιών, είτε ύστερα από απόφαση του ∆ικαστηρίου.

Ο ορός «Αναδοχή» σηµαίνει να βοηθάς κάποιο άτοµο να αναπτυχθεί και να µεγαλώσει, να φροντίζεις για τις ανάγκες του, όταν οι γονείς του αδυνατούν να αναλάβουν τις γονικές τους υποχρεώσεις ή έχουν πεθάνει.

Επομένως, ανάδοχοι γονείς είναι άτοµα τα οποία προσφέρουν ένα ζεστό και ασφαλές οικογενειακό περιβάλλον, όπου παρέχεται φροντίδα σε παιδιά άλλων γονιών, για ένα χρονικό διάστηµα, έναντι χρηµατικής αµοιβής. Μπορεί αυτό να διαρκέσει µερικές µέρες, µήνες ή και για χρόνια.

Προσωρινός τρόπος

Η αναδοχή συνήθως είναι ένας προσωρινός τρόπος για να προσφερθεί σπιτικό σε παιδιά και εφήβους, µέχρι να είναι δυνατό να επιστρέψουν στις δικές τους οικογένειες. Αποτελεί ένα µέρος υπηρεσιών που προσφέρονται από τις Κοινωνικές Υπηρεσίες, για να διατηρούνται µαζί οι οικογένειες.

Διαφορά υιοθεσίας από την αναδοχή

Η υιοθεσία είναι µια νοµική διαδικασία η οποία καθιστά το παιδί που δεν µπορεί να ζήσει µε τη δική του οικογένεια, µόνιµο µέλος της οικογένειας που το υιοθετεί ωσάν να είχε γεννηθεί σ΄ αυτή.

Οι υιοθετούντες γίνονται οι νέοι γονείς που δεν διαφέρουν νοµικά από τους φυσικούς γονείς. Η υιοθεσία είναι αµετάκλητη.

Οικονομική υποστηριξη από το κράτος στους ανάδοχους γονείς


Στους ανάδοχους γονείς καταβάλλονται µηνιαία τροφεία , τα οποία καλύπτουν διαµονή, ένδυση, υπόδηση , διατροφή, φροντίδα καθώς και άλλα έκτακτα χορηγήµατα για ανάγκες όπως προσωπικά µικροέξοδα, οδοιπορικά, πανάκια, φροντιστήρια και καλλιέργεια ειδικού ενδιαφέροντος.

Λόγοι για τους οποίους τα παιδιά δίνονται σε ανάδοχες οικογένειες

Κάποτε κάποιες οικογένειες αντιµετωπίζουν τόσες πολλές δυσκολίες, ώστε δεν κρίνεται σοφό για τα παιδιά να παραµένουν µε τους γονείς τους. Όταν συµβαίνει αυτό, οι κρατικές υπηρεσίες έχουν υποχρέωση και ευθύνη να µεριµνήσουν για τη φροντίδα των παιδιών αυτών.

Οι ανάδοχοι γονείς αναλαµβάνουν αυτή τη φροντίδα, δίνοντας την ευκαιρία στις οικογένειες των παιδιών να ξεπεράσουν τις δυσκολίες τους. Αυτές οι δυσκολίες µπορεί να κυµαίνονται από βραχύβιες σε χρόνιες ή ανίατες ασθένειες. Κάποια, πάλιν, παιδιά µπορεί να έχουν κακοποιηθεί η παραµεληθεί.

Οι Κοινωνικοί Λειτουργοί συνεργάζονται µε τις οικογένειες των παιδιών, βοηθώντας τις να ξεπεράσουν τις δυσκολίες τους, ώστε να εξασφαλίσουν ένα ασφαλές οικογενειακό περιβάλλον για το παιδί τους.

Δυσκολίες διασφάλισης της φροντίδας και της προστασίας

Οι λόγοι που μετακινούνται παιδιά από το σπίτι τους αφορούν κυρίως δυσκολίες διασφάλισης της φροντίδας και προστασίας τους στο οικογενειακό περιβάλλον τους. Αυτό μπορεί να σημαίνει παραμέληση, κακομεταχείριση, εγκατάλειψη των παιδιών από τους γονείς τους ή κακή άσκηση του γονεϊκού τους ρόλου.

Τελευταίο μέτρο η αναδοχή

Σημειώνεται όμως ότι η μετακίνηση παιδιών από τους φυσικούς γονείς του αποτελεί το τελευταίο μέτρο που λαμβάνεται για τη διασφάλιση της προστασίας του παιδιού αφού εξαντληθούν όλες οι προσπάθειες στήριξης της οικογένειας έτσι ώστε να παραμείνει το παιδί κοντά της.

Είδη αναδοχής
Υπάρχουν διάφορα είδη αναδοχής. Μερικοί ανάδοχοι γονείς επιλέγουν να ειδικευτούν σε ένα είδος αναδοχής, ενώ άλλοι πιθανό να αναλάβουν παιδιά µε ανάγκες που διαφέρουν.

Συγγενική αναδοχή

Αφορά αναδοχή παιδιού από µέλη του ευρύτερου συγγενικού του περιβάλλοντος (παππούς, γιαγιά, θείοι, νονοί)

Βραχυπρόθεσµη αναδοχή

Μπορεί είναι από µία νύχτα µέχρι και µερικούς µήνες και προσφέρει σταθερό οικογενειακό περιβάλλον και φροντίδα στο παιδί του οποίου οι γονείς χρειάζονται κάποιο χρόνο για να αντιµετωπίσουν κάποια από τα προβλήµατα τους. Η φροντίδα αυτού του τύπου, συστήνεται και για το παιδί που προορίζεται για υιοθεσία.

Μακροπρόθεσµη αναδοχή

Προσφέρεται σε παιδί το οποίο δεν προβλέπεται να επιστρέψει στην οικογένειά του. Η σχέση µεταξύ παιδιού και γονιού παραµένει σηµαντική µε ισχυρό συναισθηµατικό δεσµό. Η αναδοχή αυτή επιτρέπει στο παιδί να µεγαλώσει σε ένα ασφαλές, σταθερό και υποστηρικτικό περιβάλλον, διατηρώντας ταυτόχρονα την επαφή µε την οικογένειά του.

Αναδοχή φιλοξενίας

Αφορά φιλοξενία παιδιών που ζουν κυρίως σε ίδρυµα, για να περάσουν τις γιορτές τους, τα καλοκαίρια τους ή τα Σαββατοκύριακα τους σε ανάδοχες οικογένειες.

Έκτακτη Αναδοχή


Αφορά περιπτώσεις που οι γονείς τελούν υπό κράτηση για σύντοµο διάστηµα ή χρειάζεται να νοσηλευτούν άµεσα ή για περιπτώσεις που το παιδί επιβάλλεται να µετακινηθεί άµεσα από την οικογένειά του λόγω συγκεκριµένης κατάστασης.

Ηµερήσια αναδοχή
Για ενίσχυση της λειτουργικότητας της οικογένειας και για να προληφθεί µια πιο µόνιµη µετακίνηση του παιδιού, το παιδί φροντίζεται σε ανάδοχη οικογένεια σε καθορισµένες ώρες ανάλογα µε τις ανάγκες του, κατά τη διάρκεια της ηµέρας ή της νύχτας.

Οι ενέργειες που προβαίνει το κράτος αν κριθεί αναγκαία η μετακίνηση ενός παιδιού από το οικογενειακό του περιβάλλον

Τα παιδιά αυτά τοποθετούνται, κατά προτεραιότητα, σε ανάδοχες οικογένειες, που εγκρίνονται ως κατάλληλες από τις Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας για βραχεία ή μακροπρόθεσμη φιλοξενία παιδιών.

Αν η φιλοξενία σε ανάδοχη οικογένεια δεν είναι εφικτή, τότε τα παιδιά τοποθετούνται σε ιδρύματα παιδικής προστασίας, που λειτουργούν παγκύπρια.

Παιδιά υπο τη φροντίδα της Διευθύντριας

Σήμερα (και ανά πάσα στιγμή), ο αριθμός των παιδιών υπό τη φροντίδα της Διευθύντριας είναι περίπου 230. Στα παιδιά αυτά προστίθενται και οι ασυνόδευτοι ανήλικοι (πέραν των 100 παγκύπρια), που παρουσιάζουν αυξητική ροή τα τελευταία χρόνια και καταφθάνουν στην Κύπρο από χώρες στις οποίες υπάρχει εμπόλεμη κατάσταση, πολιτική αστάθεια και φτώχεια.

Στήριξη της βιολογικής οικογένειας

Η μετακίνηση παιδιών είναι συνήθως προσωρινή αφού στόχος παραμένει η πολύπλευρη στήριξη της οικογένειας από διάφορες Υπηρεσίες πέραν των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας (π.χ. ψυχολογική, οικονομική, εκπαιδευτική στήριξη, στήριξη από προγράμματα στην κοινότητα) ώστε τα παιδιά να επιστρέψουν στις φυσικές τους οικογένειες όταν αυτό κριθεί προς το συμφέρον τους.

Ελάχιστος αριθμός παιδιών, μετά από συγκεκριμένες νομικές και άλλες διαδικασίες δυνατόν να κριθούν κατάλληλα για σκοπούς υιοθεσίας.

Σχέση του παιδιού με τη βιολογική του οικογένεια
Το παιδί μπορεί αν το επιθυμεί να διατηρήσει τους δεσµούς µε τους βιολογικούς του γονείς και τα αδέλφια του. Για το λόγο αυτό υπάρχει και λειτουργεί το πρόγραμμα επαφών με αυτούς. Υπάρχουν, όμως, περιπτώσεις όπου κρίνεται αναγκαίο να ξην υπάρχει επικοινωνία μεταξύ τους για λόγους ασφάλειας του παιδιού.

Οι σχέσεις φυσικής και ανάδοχης οικογένειας οριοθετούνται και προγραµµατίζονται µε βάση το συµφέρον του παιδιού.

Βασικός στόχος, όμως, παραµένει η επιστροφή του παιδιού στην οικογένειά του, εκτός αν υπάρχουν λόγοι που να το εκθέτουν σε φυσικό η ηθικό κίνδυνο.

Το παιδί, ανάλογα µε την ηλικία του και το βαθµό ωριµότητας του, διατηρεί το δικαίωµα να εκφράσει τη δική του γνώµη.

Διαδικασία έγκρισης μιας οικογένειας ως ανάδοχης

Άτομα ή οικογένειες που πιστεύουν ότι πληρούν τα κριτήρια και θέλουν να φιλοξενήσουν ένα παιδί ως ανάδοχο μπορούν με μια απλή επιστολή να δηλώσουν το ενδιαφέρον τους προς το αρμόδιο Γραφείο Κοινωνικών Υπηρεσιών της περιοχής, στην οποία διαμένουν.
Τα βασικά κριτήρια για έγκριση των ανάδοχων γονιών:

Να είναι ενήλικα άτομα με καλή φυσική, ψυχική και συναισθηματική υγεία.
Κύριο κίνητρό τους θα πρέπει να είναι τα αποθέματα αγάπης για ένα ξένο παιδί, τα δε δικά τους παιδιά θα πρέπει να γνωρίζουν και να αναμένουν ότι θα μοιράζονται την αγάπη αυτή.
Να είναι σε θέση να αντιμετωπίζουν ποικίλες καταστάσεις, συμπεριφορές και συναισθήματα των ανάδοχων παιδιών.
Να διαθέτουν υπομονή και ικανότητα όσον αφορά το χειρισμό και τη φροντίδα παιδιών.
Να προσφέρουν θετικές εμπειρίες ομαλής οικογενειακής ζωής.
Να είναι ευέλικτοι και να διαθέτουν ψηλό επίπεδο κατανόησης, ανοχής και αποδοχής της φυσικής οικογένειας του παιδιού, στην οποία το παιδί μπορεί να επιστρέψει σε κάποιο στάδιο.

Μετά την αποστολή και τη λήψη της επιστολής ενδιαφέροντος, αρμόδιος Λειτουργός Κοινωνικών Υπηρεσιών διευθετεί μια σειρά από συναντήσεις με όλα τα μέλη της ενδιαφερόμενης οικογένειας για την αρχική ενημέρωση τους. 
Ο εκάστοτε Λειτουργός μέσα σε διάστημα 6-9 μηνών αξιολογεί την καταλληλότητα της οικογένειας για σκοπούς αναδοχής και ζητά να προσκομιστούν πιστοποιητικά υγείας και λευκού ποινικού μητρώου. 
Με την έγκριση μιας οικογένειας ως ανάδοχης, γίνεται εφικτή η τοποθέτηση ενός παιδιού για όσο χρονικό διάστημα κρίνεται σκόπιμο σε αυτήν.  
 Λειτουργός, όμως, για λόγους προστασίας και ασφάλειας του παιδιού έχει τακτική επικοινωνία με την οικογένεια.

offsite.com.cy
Share To:

Post A Comment:

0 comments so far,add yours